Bahçe Toprağını Zenginleştiren Drin Bitkileri
Hasat bittikten sonra boşalan yatağa bakıp "buraya şimdi ne olacak?" diye düşündüyseniz, doğru soruyu sormuşsunuz demektir. Çıplak toprak boş durmaz; yağmurla yıkanır, güneşte kabuk bağlar, üstünü yabani otlar kapar. Toprağın kendini toparlaması için oraya bir şey ekmek gerekir — hem de hasat için değil, toprağın kendisi için.
Drin bitkileri tam olarak nedir?
Bahçecilikte drin bitkileri, toprağı örtmek ve derinden işlemek amacıyla ekilen, sonunda çoğu zaman toplanmayıp toprağa geri verilen bitkiler için kullanılan bir tanımdır. Yeşil gübre ve örtü bitkisi kavramlarıyla iç içedir. Ortak özellikleri şunlardır:
- Hızlı çimlenir, toprağı kısa sürede kapatır.
- Kökleri derine iner; sıkışmış katmanları çatlatır, alt katmandaki besinleri yukarı taşır.
- Baklagil olanları havadaki azotu köklerindeki bakterilerle bağlayıp toprağa bırakır.
- Biçilip toprağa karıştırıldığında organik madde ve mikrobiyal aktivite bırakır.
Peki bunlar kompostun yerine mi geçiyor?
Hayır, tamamlayıcısıdır. Kompost dışarıdan getirdiğiniz hazır organik maddedir; evde kompost yapmak bunun en ucuz yoludur. Drin bitkileri ise organik maddeyi yerinde, kök seviyesinde üretir. Kompost üst 10-15 cm'i besler, kökler ise 40-60 cm derinliğe kadar kanal açar. İkisini birlikte kullanan bahçeler birkaç sezonda gözle görülür fark verir.
Baklagil mi, tahıl mı, turpgil mi?
Buradaki seçim, o yatakta çözmek istediğiniz soruna bağlı. Azot mu eksik, toprak mı sıkışmış, yoksa kışın erozyonu mu durdurmak istiyorsunuz?
| Bitki | Grup | Ekim zamanı | Asıl faydası | Dikkat |
|---|---|---|---|---|
| Tüylü fiğ | Baklagil | Eylül–Ekim | Yüksek azot bağlar, kışı geçirir | Geç biçilirse sarılıcı, kütlesi zor karışır |
| Bakla | Baklagil | Ekim–Kasım | Azot + kalın kök kanalları | Şiddetli donda zarar görebilir |
| Ak üçgül (tirfil) | Baklagil | İlkbahar/Eylül | Kalıcı örtü, ağaç altı ve sıra arası | Yavaş kurulur, ilk yıl sabır ister |
| Çavdar | Tahıl | Eylül–Kasım | Erozyonu durdurur, saçak kökle yapı verir | Azot vermez, tersine bir süre bağlar |
| Hardal | Turpgil | Ağustos–Eylül / Nisan | Çok hızlı biyokütle, yabani ot baskısı | Lahanagillerle aynı yatakta rotasyonu bozar |
| Yem turpu (daikon tipi) | Turpgil | Ağustos–Eylül | Sıkışmış tabanı fiziksel olarak deler | Kışın çürürken koku yapabilir |
| Karabuğday | Diğer | Mayıs–Temmuz | Yaz boşluğunu 6-8 haftada doldurur, fosforu çözer | Dona hassas, tohum dökerse yayılır |
Hangisini seçmeliyim diye hâlâ kararsızsam?
Karışım ekin. Klasik ve işe yarayan bileşim, bir baklagil ile bir tahılın birlikte atılmasıdır: fiğ + çavdar ya da bakla + yulaf. Tahıl dik durup baklagile destek olur, baklagil azot verir, ikisi birlikte hem üstü hem altı çalışır. Küçük bahçede metrekareye bir avuç karışım tohum yeterlidir.
Ne zaman biçilir, ne zaman ekim yapılır?
En sık atlanan nokta bu. Yanıt: çiçeklenmenin hemen başında. Bitki tohuma kaçmadan önce dokusu yumuşaktır, hızlı ayrışır ve azotunu bırakır. Tohum bağladıktan sonra sapları odunlaşır, ayrışması aylar alır ve toprağın azotunu geçici olarak çeker.
- Çiçek tomurcukları görülünce toprak hizasından biçin.
- Yeşil aksamı ya yüzeyde malç olarak bırakın ya da üst 5-10 cm'e hafifçe karıştırın